Melis
New member
Fakat:
“O halde Pastavilla Barilla'nındır.” → Veriler bunu göstermiyor.
Bu, istatistiksel düşünmenin temel prensiplerinden biriyle de bağlantılı: iki olayın aynı anda gerçekleşmesi, aralarında zorunlu olarak nedensel veya mülkiyete dayalı bir ilişki olduğunu göstermez.
Peki Durum Gıda nasıl bir şirket?
Burada da şirket geçmişine bakmak konuyu daha anlaşılır hale getiriyor.
Rekabet Kurulu'nun daha eski tarihli bir kararında Durum Gıda'nın 2002 yılında Mersin'de kurulduğu ve temel faaliyet alanlarının makarna ve irmik üretimi ve ticareti olduğu belirtiliyor. Aynı belgede şirketin ürünlerinin “Arbella” markasıyla pazara sunulduğu bilgisi de yer alıyor. KFD Danışmanlık
Günümüzde ise Pastavilla'nın kendi kurumsal metinlerinde Durum Gıda doğrudan şirket adı olarak karşımıza çıkıyor. pastavilla.com.tr
Buradan ilginç bir sonuç çıkıyor: Makarna sektöründe farklı markaların bulunması, mutlaka her markanın farklı üretim altyapısına sahip olduğu anlamına gelmiyor. Bir şirket birden fazla markayı aynı kurumsal yapı altında yönetebilir.
Dolayısıyla tüketici açısından:
Marka ≠ şirket ≠ üretim tesisi ≠ dağıtım ağı
şeklindeki ayrımı yapmak gerekiyor.
Bu dört kavram birbirine karıştırıldığında marka sahipliği konusunda çok kolay biçimde yanlış sonuca ulaşılabiliyor.
Kadınlar ve erkekler bu soruya farklı mı yaklaşır?
Kullanıcıların talep ettiği “erkekler veri odaklı, kadınlar sosyal etkilere daha duyarlı yaklaşır” ayrımını olduğu gibi bilimsel gerçek kabul etmek doğru olmaz. Bunun nedeni yalnızca politik veya kültürel bir hassasiyet değil; psikoloji literatürünün kendisinin bu kadar keskin bir ayrımı desteklememesi.
Janet Hyde'ın American Psychologist dergisinde yayımlanan ve 46 meta-analizi inceleyen çalışması, kadınlar ve erkeklerin psikolojik değişkenlerin büyük bölümünde birbirlerinden çok daha benzer olduklarını savunan Gender Similarities Hypothesis yaklaşımını ortaya koyuyor. Çalışmada incelenen 124 etki büyüklüğünün önemli bir kısmının sıfıra yakın veya küçük olduğu bildiriliyor. PubMed+1
Öte yandan Feingold'un Psychological Bulletin dergisindeki meta-analizi bazı kişilik özelliklerinde ortalama cinsiyet farklılıkları bulunduğunu bildirmişti; ancak bu sonuçlar bütün kadınların veya bütün erkeklerin aynı düşünme biçimine sahip olduğu anlamına gelmiyor. PubMed
Empati konusunda da benzer bir nüans var. Ickes ve çalışma arkadaşlarının araştırması, bazı empatik doğruluk farklılıklarının salt “yetenek” farkından ziyade motivasyon ve toplumsal rol beklentileriyle ilişkili olabileceğini tartışıyor. Wiley Online Library
Bu nedenle konuyu şöyle ele almak daha bilimsel:
Bir erkek tüketici “Rekabet Kurumu kaydını gösterin” diyebilir.
Bir kadın tüketici “Bu şirketin çalışanlar, tüketiciler veya toplum üzerindeki etkisi nedir?” diye sorabilir.
Ama bunun tam tersi de son derece mümkündür.
Veri isteyen kadınlar, sosyal boyutlara dikkat eden erkekler ve her iki boyutu birlikte değerlendiren insanlar vardır. Cinsiyet burada kesin bir davranış kategorisi değil, en fazla araştırılması gereken değişkenlerden biri olabilir.
Hyde'ın çalışmasının temel mesajı da zaten bu aşırı genellemeler konusunda dikkatli olmaktır. PubMed
Bilimsel olarak hangi kanıt daha güçlü?
Bu soruyu bir kanıt hiyerarşisi şeklinde düşünürsek elimizde kabaca şu tablo oluşuyor:
Birinci seviye: Resmi düzenleyici kayıtlar.
Rekabet Kurumu'nun devralma kararı doğrudan hukuki işlemi kayda geçiriyor. Bu nedenle çok güçlü bir kaynaktır. Rekabet Kurumu
İkinci seviye: Şirketin kendi resmi açıklamaları.
Pastavilla'nın güncel internet sitesinde Durum Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. adı açık biçimde kullanılıyor. pastavilla.com.tr
Üçüncü seviye: Güncel ürün etiketleri ve perakendeci kayıtları.
Pastavilla ürünlerinde gıda işletmecisi olarak Durum Gıda gösteriliyor. CarrefourSA+1
Dördüncü seviye: Haber ve sosyal medya paylaşımları.
Bunlar araştırmaya yardımcı olabilir ancak mümkün olduğunda birincil kaynaklarla doğrulanmalıdır.
Bu yöntem, yalnızca Pastavilla için değil, “X markası kimin?”, “Y markası hangi ülkenin?” veya “Bu marka şu şirkete mi ait?” gibi soruların tamamında kullanılabilir.
Sonuç: Pastavilla ile Barilla aynı şirket değil
Eldeki resmi ve güncel verilere göre Pastavilla, Barilla'nın markası değildir.
Pastavilla'nın önemli dönüm noktası 2019 yılında yaşandı. Rekabet Kurumu kayıtlarına göre o tarihte Tat Gıda'ya ait Pastavilla, Kartal ve Lunch&Dinner markalarının Durum Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınmasına izin verildi. Rekabet Kurumu
Güncel Pastavilla kurumsal metinleri de Durum Gıda'yı şirket yapısının merkezine yerleştiriyor. pastavilla.com.tr
Dolayısıyla “Pastavilla Barilla'nın mı?” sorusunun veri temelli cevabı hayır.
Burada asıl ilginç olan ise yanlış bilginin nasıl oluştuğu. Aynı rafta bulunmak, aynı ürünü üretmek, benzer ambalaj dili kullanmak veya aynı pazarda rekabet etmek tüketicide şirketler arasında mülkiyet ilişkisi olduğu izlenimi yaratabiliyor. Oysa şirket sahipliği, hukuki devralmalar ve ticari kayıtlar çok daha sağlam kanıtlar sunuyor.
Tartışmayı buradan devam ettirmek isteyenlere üç soru bırakmak isterim:
Sizce tüketiciler bir markanın sahibini öğrenirken en çok hangi kaynağa güvenmeli: şirketin kendi açıklamasına mı, resmi devlet kayıtlarına mı, yoksa ürün ambalajına mı?
Bir şirketin markayı satın almasıyla markanın üretim tesisini satın alması arasında tüketici açısından ne gibi farklar var?
Sosyal medyada “X markası Y şirketinin” şeklindeki iddiaların paylaşılmadan önce resmi kayıtlarla doğrulanması sizce zorunlu bir tüketici alışkanlığı haline gelmeli mi?
Kaynak notu: Marka sahipliği için Rekabet Kurumu ve Pastavilla'nın resmi kurumsal metinleri; psikoloji bölümündeki cinsiyet değerlendirmeleri için ise hakemli American Psychologist, Psychological Bulletin ve Personal Relationships literatürü esas alınmıştır. Wiley Online Library+4Rekabet Kurumu+4pastavilla.com.tr+4
“O halde Pastavilla Barilla'nındır.” → Veriler bunu göstermiyor.
Bu, istatistiksel düşünmenin temel prensiplerinden biriyle de bağlantılı: iki olayın aynı anda gerçekleşmesi, aralarında zorunlu olarak nedensel veya mülkiyete dayalı bir ilişki olduğunu göstermez.
Peki Durum Gıda nasıl bir şirket?
Burada da şirket geçmişine bakmak konuyu daha anlaşılır hale getiriyor.
Rekabet Kurulu'nun daha eski tarihli bir kararında Durum Gıda'nın 2002 yılında Mersin'de kurulduğu ve temel faaliyet alanlarının makarna ve irmik üretimi ve ticareti olduğu belirtiliyor. Aynı belgede şirketin ürünlerinin “Arbella” markasıyla pazara sunulduğu bilgisi de yer alıyor. KFD Danışmanlık
Günümüzde ise Pastavilla'nın kendi kurumsal metinlerinde Durum Gıda doğrudan şirket adı olarak karşımıza çıkıyor. pastavilla.com.tr
Buradan ilginç bir sonuç çıkıyor: Makarna sektöründe farklı markaların bulunması, mutlaka her markanın farklı üretim altyapısına sahip olduğu anlamına gelmiyor. Bir şirket birden fazla markayı aynı kurumsal yapı altında yönetebilir.
Dolayısıyla tüketici açısından:
Marka ≠ şirket ≠ üretim tesisi ≠ dağıtım ağı
şeklindeki ayrımı yapmak gerekiyor.
Bu dört kavram birbirine karıştırıldığında marka sahipliği konusunda çok kolay biçimde yanlış sonuca ulaşılabiliyor.
Kadınlar ve erkekler bu soruya farklı mı yaklaşır?
Kullanıcıların talep ettiği “erkekler veri odaklı, kadınlar sosyal etkilere daha duyarlı yaklaşır” ayrımını olduğu gibi bilimsel gerçek kabul etmek doğru olmaz. Bunun nedeni yalnızca politik veya kültürel bir hassasiyet değil; psikoloji literatürünün kendisinin bu kadar keskin bir ayrımı desteklememesi.
Janet Hyde'ın American Psychologist dergisinde yayımlanan ve 46 meta-analizi inceleyen çalışması, kadınlar ve erkeklerin psikolojik değişkenlerin büyük bölümünde birbirlerinden çok daha benzer olduklarını savunan Gender Similarities Hypothesis yaklaşımını ortaya koyuyor. Çalışmada incelenen 124 etki büyüklüğünün önemli bir kısmının sıfıra yakın veya küçük olduğu bildiriliyor. PubMed+1
Öte yandan Feingold'un Psychological Bulletin dergisindeki meta-analizi bazı kişilik özelliklerinde ortalama cinsiyet farklılıkları bulunduğunu bildirmişti; ancak bu sonuçlar bütün kadınların veya bütün erkeklerin aynı düşünme biçimine sahip olduğu anlamına gelmiyor. PubMed
Empati konusunda da benzer bir nüans var. Ickes ve çalışma arkadaşlarının araştırması, bazı empatik doğruluk farklılıklarının salt “yetenek” farkından ziyade motivasyon ve toplumsal rol beklentileriyle ilişkili olabileceğini tartışıyor. Wiley Online Library
Bu nedenle konuyu şöyle ele almak daha bilimsel:
Bir erkek tüketici “Rekabet Kurumu kaydını gösterin” diyebilir.
Bir kadın tüketici “Bu şirketin çalışanlar, tüketiciler veya toplum üzerindeki etkisi nedir?” diye sorabilir.
Ama bunun tam tersi de son derece mümkündür.
Veri isteyen kadınlar, sosyal boyutlara dikkat eden erkekler ve her iki boyutu birlikte değerlendiren insanlar vardır. Cinsiyet burada kesin bir davranış kategorisi değil, en fazla araştırılması gereken değişkenlerden biri olabilir.
Hyde'ın çalışmasının temel mesajı da zaten bu aşırı genellemeler konusunda dikkatli olmaktır. PubMed
Bilimsel olarak hangi kanıt daha güçlü?
Bu soruyu bir kanıt hiyerarşisi şeklinde düşünürsek elimizde kabaca şu tablo oluşuyor:
Birinci seviye: Resmi düzenleyici kayıtlar.
Rekabet Kurumu'nun devralma kararı doğrudan hukuki işlemi kayda geçiriyor. Bu nedenle çok güçlü bir kaynaktır. Rekabet Kurumu
İkinci seviye: Şirketin kendi resmi açıklamaları.
Pastavilla'nın güncel internet sitesinde Durum Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. adı açık biçimde kullanılıyor. pastavilla.com.tr
Üçüncü seviye: Güncel ürün etiketleri ve perakendeci kayıtları.
Pastavilla ürünlerinde gıda işletmecisi olarak Durum Gıda gösteriliyor. CarrefourSA+1
Dördüncü seviye: Haber ve sosyal medya paylaşımları.
Bunlar araştırmaya yardımcı olabilir ancak mümkün olduğunda birincil kaynaklarla doğrulanmalıdır.
Bu yöntem, yalnızca Pastavilla için değil, “X markası kimin?”, “Y markası hangi ülkenin?” veya “Bu marka şu şirkete mi ait?” gibi soruların tamamında kullanılabilir.
Sonuç: Pastavilla ile Barilla aynı şirket değil
Eldeki resmi ve güncel verilere göre Pastavilla, Barilla'nın markası değildir.
Pastavilla'nın önemli dönüm noktası 2019 yılında yaşandı. Rekabet Kurumu kayıtlarına göre o tarihte Tat Gıda'ya ait Pastavilla, Kartal ve Lunch&Dinner markalarının Durum Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınmasına izin verildi. Rekabet Kurumu
Güncel Pastavilla kurumsal metinleri de Durum Gıda'yı şirket yapısının merkezine yerleştiriyor. pastavilla.com.tr
Dolayısıyla “Pastavilla Barilla'nın mı?” sorusunun veri temelli cevabı hayır.
Burada asıl ilginç olan ise yanlış bilginin nasıl oluştuğu. Aynı rafta bulunmak, aynı ürünü üretmek, benzer ambalaj dili kullanmak veya aynı pazarda rekabet etmek tüketicide şirketler arasında mülkiyet ilişkisi olduğu izlenimi yaratabiliyor. Oysa şirket sahipliği, hukuki devralmalar ve ticari kayıtlar çok daha sağlam kanıtlar sunuyor.
Tartışmayı buradan devam ettirmek isteyenlere üç soru bırakmak isterim:
Sizce tüketiciler bir markanın sahibini öğrenirken en çok hangi kaynağa güvenmeli: şirketin kendi açıklamasına mı, resmi devlet kayıtlarına mı, yoksa ürün ambalajına mı?
Bir şirketin markayı satın almasıyla markanın üretim tesisini satın alması arasında tüketici açısından ne gibi farklar var?
Sosyal medyada “X markası Y şirketinin” şeklindeki iddiaların paylaşılmadan önce resmi kayıtlarla doğrulanması sizce zorunlu bir tüketici alışkanlığı haline gelmeli mi?
Kaynak notu: Marka sahipliği için Rekabet Kurumu ve Pastavilla'nın resmi kurumsal metinleri; psikoloji bölümündeki cinsiyet değerlendirmeleri için ise hakemli American Psychologist, Psychological Bulletin ve Personal Relationships literatürü esas alınmıştır. Wiley Online Library+4Rekabet Kurumu+4pastavilla.com.tr+4